Avren belediyesi: Varna ile Kamçiya arasında görülecek yerler

Avren (Bulgarca Аврен), Varna’nın hemen güneybatısındaki kırsal belediyedir: yüksek bir kireçtaşı yaylasına dağılmış 17 köy, uçurum kenarında bir Orta Çağ kalesi, bir astronomi gözlemevi ve doğu ucunda Kamçiya sahil beldesi. “Avren Bulgaristan” diye arayanların kastettiği yer çoğunlukla burasıdır: Avren köyü Varna merkezine karayoluyla yaklaşık 30 km uzaklıkta ve 353,78 km² yüzölçümlü, yaklaşık 8.300 nüfuslu bir belediyenin merkezidir (Vikipedi (BG)). Bir tatil merkezi değil; ama tarih, geniş manzaralar ve sakin köylerle yarım günlük bir araba turuna değer, öğleden sonrayı da Kamçiya plajında bitirebilirsiniz.

Avren nerede?

Belediye Varna ilinin doğu kesimini kaplar. Kuzeyde Varna ve Beloslav, batıda Devnya ve Provadiya, güneyde Dolni Çiflik belediyeleri, doğuda Karadeniz ile çevrilidir. Topraklarının yaklaşık üçte ikisini, köyün 1935–1964 arasında taşıdığı Momino adından dolayı Momino yaylası da denen Avren yaylası oluşturur; en yüksek noktası Peykovi Nivi (329 m), köyün 1,5 km kuzeyindedir. Düz batı kesimi olan Sindel ovasında Provadiyska ve Kamçiya nehirleri birbirine yaklaşık 3 km’ye kadar yaklaşır (Vikipedi (BG)).

Belediye 17 köyünü şöyle sıralar: Avren, Benkovski, Bliznatsi, Bolyartsi, Dobri Dol, Dabravino, Zdravets, Kazaşka Reka, Kitka, Kruşa, Priseltsi, Ravna Gora, Sadovo, Sindel, Trastikovo, Tsarevtsi ve Yunak; bunlara Kamçiya tatil yeri eklenir (Avren Belediyesi). Bulgaristan’da Rodoplar’daki Krumovgrad yakınlarında ikinci, daha küçük bir Avren köyü daha olduğunu unutmayın (Vikipedi (BG)).

Petriç Kale: uçurumdaki kale

Gelmek için en iyi neden, yaylanın kuzeybatı kenarındaki yüksek bir kaya terasında duran Petriç Kale’dir. Arazi Avren belediyesine aittir ama aşağıdaki Razdelna köyünden çıkılır. Kale 5.–6. yüzyılda erken Bizans savunma hattının parçası olarak kurulmuş, Bizans yönetiminde yeniden kullanılmış ve İkinci Bulgar Devleti döneminde parlamıştır. Arap coğrafyacı el-İdrisi 1154’te onu “büyük, güzel ve zengin bir şehir” diye anlatır; Osmanlılar kaleyi 1388’de alır, 7 Kasım 1444’te ise Varna Haçlı Seferi ordusu surlara ulaşıp kapıları toplarla kırar (Vikipedi (BG)). Seferin hikâyesini 1444 Varna Muharebesi sayfamızda bulabilirsiniz.

Bugün görülenler: batı ve kuzeyde 35 m’ye varan dik kayalar, yaklaşık 11 × 9 m boyutlarında ve hâlâ 7 m’ye kadar yükselen iki dikdörtgen kulenin kalıntıları, 5–6 m’lik sur parçaları, küçük tek nefli bir kilise ve kayaya oyulmuş, yaklaşık 20 m uzunluğunda, 700 m³’ten fazla su alan iki dev sarnıca inen bir merdiven. 2015’te Razdelna selinin anısına kaya kenarına metal bir haç dikilmiştir. Ulaşım Razdelna’nın çıkışından stabilize bir yol ve kötü işaretlenmiş bir patikayla olur (Vikipedi (BG)). Resmi ziyaret saati ya da bilet bilgisi bulamadık: açık bir harabe, bu yüzden gündüz gidin ve kenardan uzak durun.

Kalenin çevresinde Petriça koruma alanı bulunur: 1986’da ilan edilen 126,9 hektarlık alan, Bulgaristan Kırmızı Kitabı’ndaki küçük akbaba, kızıl şahin, kaya kartalı, yılan kartalı ve puhu gibi nadir yırtıcı kuşların kayalık yaşam alanını korur. Kalenin eteğinde bir dağ evi vardır (Vikipedi (BG)).

Avren köyü: gözlemevi, kilise ve ikinci bir kale

Avren, adını verdiği yaylanın batı kesiminde yer alır (Vikipedi (BG)). 1935’te adı Momino olarak değiştirilmiş, 1964’te eski adını geri almıştır (Vikipedi (BG)). Belediye, Petriç Kale’yi, bir etnografya kompleksini, astronomi gözlemevini ve Ortodoks kilisesini görülecek yerler arasında sayar; köy bayramı 14 Ekim, Petkovden’dir (Avren Belediyesi).

• Avren gözlemevi, Varna’daki Nikolay Kopernik halk gözlemevinin ana gözlem istasyonudur; Varna’nın Kanopus astronomi kulübü burada düzenli gözlem yapar (Vikipedi (BG)). Halka açık geceler için doğrudan gitmek yerine Varna’daki gözlemeviyle iletişime geçin.
• Aziz Paraskeva (Petka) kilisesi 1868’de inşa edilmiştir.
• Köyün yaklaşık 1,95 km güneyinde, Kişişlika mevkiinde, ikinci bir geç antik ve Orta Çağ kalesinin, Akveran’ın kalıntıları vardır: hendek ve yaklaşık 270 m’lik bir surla ayrılmış kayalık bir burun; burada Çar İvan Aleksandır (1331–1371) dönemine ait sikkeler bulunmuştur (Vikipedi (BG)). Belediyenin iki günlük rotası ayrıca Kişişlika’daki Orta Çağ kaya manastırı Blagoveşteniye (Müjde) ve küçük Paniçkata barajına bir yürüyüşü içerir (Avren Belediyesi). Bu yerler için ziyaretçi bilgisi ya da yol işareti bilgisi bulamadık; yolu köyde sorun.

Tsarevtsi: kilise, okul ve halılar

Belediyenin batısında, Provadiyska nehrinin büyük kıvrımına yakın Tsarevtsi, 19. yüzyıldan kalma kilise ve eski okul topluluğunu korur. Aziz Konstantin ve Helena kilisesi tescilli bir anıttır ve belediyeye göre Vasil Levski ile Hristo Botev tarafından ziyaret edilmiştir; eski okulla birlikte, etnografya koleksiyonu bulunan ve geleneksel halı dokumacılığının izlenebildiği bir müze kompleksi oluşturur (Avren Belediyesi). Yazar Stiliyan Çilingirov 1899–1900 yıllarında köy okulunda öğretmenlik yapmış, “Cehennemin Çocukları” romanının pek çok karakteri köylülerden esinlenmiştir (Vikipedi (BG)). Köy panayırı haziranın ilk pazarı yapılır.

Uğramaya değer diğer köyler

• Sindel: Belediye köy çevresindeki mağaralara ve İlan Bayır tepesine dikkat çeker; Vikipedi’ye göre Sindel mağarası karayolu ve demiryolunun yanında, köyün güneyinde de Sindel bataklığı vardır (Vikipedi (BG)). Bölgenin tren istasyonu da buradadır.
• Zdravets: köye 2 km uzaklıkta, dinlenme ve balık tutma için Zdravets dağ evi bulunan küçük bir baraj, kültür evinde etnografya koleksiyonu ve 1926 tarihli bir kilise (Avren Belediyesi).
• Ravna Gora: 19. yüzyıl sonundan kalma, kültür anıtı ilan edilmiş evler (Avren Belediyesi).
• Kruşa: kültür evinde etnografya koleksiyonu olan, tepeler arasında ücra bir köy (Avren Belediyesi).
• Priseltsi: Belediye Hacı Kolyo hanını ve Ribarnika gölünü sayar; köy, belediyeye göre ilde tek olan eski Pali koş geleneğini canlandırır (Avren Belediyesi).

Kamçiya: kıyı tarafı

Avren denize Kamçiya’da ulaşır: Varna’nın yaklaşık 25 km güneyinde, Bliznatsi köyünün yanında, Kamçiya nehrinin longoz (taşkın) ormanları ve uzun plajlar arasında Karadeniz’e döküldüğü bir tatil yeri (Vikipedi (BG)). Bliznatsi tatil yerine 3 km uzaklıktadır (Avren Belediyesi). Belediyenin rotası burada rezerve doğru bir tekne gezisiyle sona erer. Rezervi, tekne kurallarını ve plajları ayrı sayfamızda anlatıyoruz: Kamçiya nehri, rezervi ve plajı.

Varna’dan nasıl gidilir?

• Araba: en kolayı. Karayoluyla (OSRM) Avren köyü Varna merkezine yaklaşık 30 km, 35 dakika kadar; Kamçiya yaklaşık 28 km; Tsarevtsi yaklaşık 41 km. Burgaz yönündeki I-9 yolu belediyenin doğusundan geçer (Vikipedi (BG)).
• Tren: Sofya–Varna hattı batıdan geçer; Sindel’de istasyon, Trastikovo’da durak vardır (Vikipedi (BG)).
• Otobüs: Varna’dan Avren köyüne güncel bir tarifeyi doğrulayamadık, Varna otogarında sorun.

Güzel bir tur: Varna – Razdelna (Petriç Kale) – Avren – Tsarevtsi ve dönüş; ya da denizde bir öğleden sonra için Avren – Kamçiya. Bölgedeki diğer yerler için Varna ilinde görülecek yerler sayfasına bakın; Varna’nın kuzeyindeki sahili tercih ederseniz Altın Kumlar ve Sv. Konstantin ile başlayın.