Kamçiya: Varna'nın güneyinde nehir ağzı, longoz ormanı rezervi ve plaj

Kamçiya nehri (Bulgarca Камчия), Varna’nın karayoluyla yaklaşık 28 km güneyinde (Visit Varna), aynı adı taşıyan küçük tatil beldesinde Karadeniz’e dökülür. Son bölümü, özellikle ilkbaharda su basan doğal longoz ormanı nedeniyle 1951’den beri sıkı koruma altındaki Kamçiya rezervinden geçer. Çevresinde sessiz tekne turlarına izin verilen bir koruma alanı, geniş kumsallar ve yeni koruma altına alınmış bir kumul kıyısı vardır. Varna’dan arabayla yarım ya da tam günlük kolay bir gezidir.

Kamçiya rezervi nedir?

Kamçiya, Bulgaristan’ın en sıkı koruma kategorisi olan bir rezervdir. Bulgaristan Çevre Ajansı’nın resmî siciline göre Avren ve Dolni Çiflik belediyelerinde 849,75 ha alanı kapsar, 1951’de ilan edilmiştir ve amacı “doğal longoz ormanlarını” korumaktır (Çevre Ajansı sicili). Longoz, nehir alüvyonu üzerinde gelişen ve düzenli olarak su basan bir taşkın ormanıdır. Burada tarla karaağacı ve dişbudak baskındır; saplı meşe, kızılağaç, ak kavak ve söğüt de görülür. Bazı ağaçlar 150 yaşın ve 35 metrenin üzerindedir; akasma ve yabani asma ormanın bazı kısımlarını neredeyse geçilmez kılar (Vikipedi).

Rezerv 1977’den itibaren UNESCO’nun İnsan ve Biyosfer ağındaydı. Bulgaristan’ın ulusal MAB komitesi 2016’da çıkarılmasına karar verdi ve Kamçiya artık bir UNESCO biyosfer rezervi değil (Wikipedia); bazı eski sayfalar hâlâ öyle anlatsa da durum bu. Ulusal koruma statüsü değişmedi.

Rezervi iki korunan alan çevreler. Longoza (230 ha, 2007’de ilan edildi) çevresindeki orman ve nehri kapsar (sicil). Kamçiyski Pyasatsi (453,78 ha, Nisan 2024’te ilan edildi) nehir ağzının güneyinde, Novo Oryahovo ve Şkorpilovtsi yakınlarındaki kumulları korur (sicil). Bölge ayrıca Natura 2000 ağındadır; Çevre ve Su Bakanlığı 2022’de alüvyal ormanları ve kıyı habitatları için “Kamçiya” koruma bölgesini resmen ilan etti (Bakanlık).

Kamçiya nehrinde tekne turu yapılabilir mi?

Evet, longozu görmenin klasik yolu budur. Longoza alanının resmî kuralları, nehir ağzından rezerv sınırına kadar gün ışığında düzenlenen tekne turlarına şu koşullarla izin verir (sicil):

• en fazla 5 tekne, her birinde en fazla 20 kişi;
• teknede gürültü en fazla 45 dBA;
• tekneler rezerv sınırları içindeki nehir kıyısına yanaşmaz;
• tekneler rezervin başladığını gösteren tabeladan sonra akıntıya karşı ilerlemez.

Bu turlar dışında nehirde motorlu tekne kullanmak yasaktır. Resmî bir sefer saati ya da fiyat listesi bulamadık; nehir ağzında sorun veya bu sayfadaki bağlantıdan rezervasyon yapın. Varna’dan kalkan bazı turlar nehri Taş Orman (Pobiti Kamani) ile birleştiriyor.

Hangi kuşlar ve hayvanlar yaşıyor?

Rezervde 258 kuş türü kaydedilmiştir; bu, Bulgaristan’daki türlerin yaklaşık üçte ikisidir ve 56’sı Bulgaristan Kırmızı Kitabı’ndadır (Vikipedi). Avrupa’daki dokuz ağaçkakan türünden yedisi burada görülür; alan özellikle ortanca ağaçkakan için önemlidir. Kara leylek ve küçük orman kartalı ormanda ürer. Bölge, Karadeniz kıyısı boyunca uzanan Via Pontica göç yolunun üzerindedir (Visit Varna); bu yüzden kuş gözlemi için en iyi mevsimler ilkbahar ve sonbahardır. Ormanda su samuru, karaca, yaban domuzu ve yaban kedisi yaşar; Bulgaristan’ın en büyük göl soğanı (Leucojum aestivum) popülasyonlarından biri de buradadır.

Kamçiya plajı ve tatil beldesi

Kamçiya tatil beldesi nehir ağzının kuzeyinde, Avren belediyesine bağlı Bliznatsi köyünün arazisindedir (Vikipedi). Visit Varna burayı “ormanın, nehrin ve denizin nadir bir birleşimi” olarak tanımlar: geniş plajlar ve büyük kum tepeleri, oteller, kamp alanları ve restoranlar. Tatil beldesinin büyük kısmı villa ve bungalovlardan oluşan dinlenme tesisleridir ve nüfus mevsimliktir, mayıstan eylül sonuna kadar (Wikipedia); bu dönem dışında hizmet azdır. Şehre daha yakın ve daha hareketli bir plaj günü için Altın Kumlar ve Sveti Konstantin sayfasına bakın.

Korunan alanda ziyaretçi kuralları

• Rezerv: koruma, bilimsel ziyaretler, Çevre Bakanı’nın emriyle belirlenen işaretli patikalarda yürüme ve bazı bakım işleri dışında her faaliyet yasaktır (Korunan Alanlar Kanunu md. 17; rezervin rejimi Çevre Ajansı sicilinde de yer alır). Nehirden ya da belirlenmiş patikadan ayrılmayın.
• Longoza: yabani bitki, meyve ve tohum toplamak, avlanmak, gürültülü faaliyetler ve izinli turlar dışında motorlu tekne yasaktır.
• Kamçiyski Pyasatsi kumulları: ateş yakmak, avlanmak, çöp bırakmak ve mevcut yollar dışında motorlu araç kullanmak yasaktır.
• Erişimle ilgili sorular için üç alandan da sorumlu olan RIOSV Varna’ya (Yan Palah Cad. 4) başvurun.

Varna’dan Kamçiya’ya nasıl gidilir?

• Arabayla: Burgas yönünde yaklaşık 28 km güneye, OSRM tahminine göre yaklaşık 35 dakika. Güneye devam ederseniz Nesebar ve Güneşli Sahil gelir.
• Otobüsle: Visit Varna’ya göre Kamçiya’ya Varna otogarından otobüs kalkıyor; özellikle sezon dışında yola çıkmadan önce saatleri kontrol edin.
• Turla: Varna’dan ve tatil beldelerinden kalkan organize geziler nehir turunu çoğu zaman başka yerlerle birleştiriyor.